هرچه به روز دوشنبه 23/2/92 نزدیکتر می شویم حال و هوای ستاد برگزاری مراسم و اعضای هیات اجرایی نکوداشت پرشورتر و تندآهنگ تر می شود. اعضای ستاد با محبتی که از شیخ در دل دارندبا دقت و وسواس پوسترها و دعوتنامه ها و بنرها و بروشورها و برنامه ها را وارسی و بررسی و برپا می کنند. اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کانون این جنب و جوش است و بنیاد لارشناسی در این راستا تمام قامت ایستاده است تا این مراسم به احسن وجه برگزار گردد. امید آنکه در انجام این حرکت فرهنگی توفیق رفیق راه باشد. چنین باد...

                             

سومین جلسه ستاد برگزاری مراسم نکوداشت حجت الاسلام و المسلمین شیخ محمد باقر نخبه الفقهایی در منزل وی و با حضور ایشان برگزار گردید .

در این جلسه که سرپرست اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی لارستان ، رئیس شورای شهر ، ریاست دانشگاه آزاد اسلامی لارستان ، مدیر جهاد کشاورزی ، نماینده ولی فقیه در جهاد و رئیس دفتر نماینده مجلس حضور داشتند گزارشی از روند کمیته های مختلف اجرایی ارائه شده و تصمیمات مقتضی در جهت هر چه با شکوه تر برگزار شدن مراسم نکوداشت اتخاذ گردید .

در پایان شعری در وصف آن روحانی ارزشمند توسط یکی از شاعران شهر قرائت گردید .
شایان ذکر است که در این دیدار دو تن از فرزندان بزرگوار ایشان نیز حضور داشتند .

بنا بر پيشنهاد موزه مردم شناسي و تصويب شوراي شهر اوز هشتم فروردين ماه سالروز تاسيس موزه مردم شناسي اين شهر بنام روز ملي اوز نامگذاري گرديد. به همين مناسبت با همت اعضاي موزه و با همكاري بخشداري ، شهرداري ، دهياران بخش اوز و مردم فرهنگ دوست منطقه به مدت سه شب در تاريخ 6 - 7- 8 فروردين ماه 92 نمايشگاهي با هدف شناساندن هرچه بهتر فرهنگ عامه با غرفه هاي صنايع دستي، تفنگ سازي، طبخ غذاهاي سنتي، گلدوزي، عكاسي قديمي، قصه گويي و همچنين انجام بازيهاي محلي داير گرديد. بنابر قول جناب مهندس شريف بازرگاني، مسئول محترم موزه مردم شناسي اين مراسم هر ساله بمناسبت روز ملي اوز برگزار خواهد شد.

شايان ذكر است به همين مناسبت پيامي از سوي بنياد بازشناسي لارستان كهن صادر شد كه در مراسم قرائت گرديد.

عكس و گزارش: سيد هادي عبدالرحيم زاده

اولين جلسه ستاد برگزاري مراسم نكوداشت روحاني نويسنده حضرت حجة الاسلام و المسلمين حاج شيخ محمد باقر نخبة الفقهايي با حضور هيأت امنا بنياد بازشناسي لارستان و مديريت و كارشناسان اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي لارستان و تني چند از فعالين فرهنگي - اجتماعي شهرستان در محل اداره فرهنگ و ارشاد لارستان تشكيل شد.

در اين جلسه پيرامون محتواي برنامه هاي اجرائي در اين مراسم و كم و كيف برنامه ها بحث و تبادل نظر بعمل آمد و تصميمات لازم اتخاذ گرديد. همچنين در اين جلسه خانم سعيده آرين بعنوان دبير ستاد برگزاري مراسم نكوداشت معرفي شد. تصميمات ديگر پيرامون اين مراسم در جلسات آينده ستاد اتخاذ خواهد شد.

پایگاه اینرنتی بنیاد بازشناسی لارستان کهن با هدف اعلام حضور مجدد بنیاد در چرخه ی فعالیتهای فرهنگی لارستان بزرگ و ارتباط با فرهیختگان و فرزانگان این کهن دیار ایران عزیز، نگاه مهربان شما را به سایت خود میهمان می نماید.
امید آنکه دستان مهربان و افکار پر توان شما همواره رفیق راهمان باشد.
چنین باد.

رمضان از مهمترین ماههای خداست .رمضان با رمزورازی که دارد همواره در نقاط مختلف کشور دارای آداب ورسوم خاصی است ومردم هر منطقه تلاش دارند با بهره گیری از این آداب ورسوم این ماه خدارا عزیز بدارند . این آداب ورسوم از سالیان سال نسل اندر نسل باقی مانده گرچه برخی از این آداب به دلیل تکنولوژی تغییر شکل یافته است .  واما درلارستان کهن :

- پیشواز :

بسیاری از مردم مدتها قبل از ماه مبارک رمضان روزه می گیرند وبه پیشواز این ماه مبارک می روند این روزه در ایام خاصی در ماههای رجب وشعبان گرفته می شود .

کوزه ی شو براتی :درماه پر برکت شعبان شبی وجود دارد به نام « شب برات » وآن شب نیمه شعبان میلاد فرخنده یگانه منجی عالم بشریت امام زمان ( عج ) است .مردم مسلمان در این شب برای گذشتکان  خود که اسیر خاک هستند کارهای خیر انجام می دهند . شیرینی هایی که خیر می کنند بیشتر کیک وذولبیا می باشد ولی« شو برات »در فرهنگ لارستان علاوه بر خیر وخیرات ،شربت دادن در «کوزه شوبراتی» نیز مرسوم است . این رسم منحصر به فرد مخصوص منطقه لارستان است و در هیچ منطقه ای از ایران زمین حتی کشورهای اسلامی این مراسم  مرسوم نیست . فلسفه ی  کار  این است که برای کودکان خردسال ،که فوت شده اند  نیز خیر وخیرات صورت گیرد . «کوزه شو براتی» کوزه ی کوچکی می باشدکه جنس آن از سفال است ،  کوچک بودن این کوزه به این دلیل است که یک بچه بتواند به راحتی در دستان خود قرار دهد.

  فصلنامه فرهنگ مردم شماره 40 زمستان 90 «ویژه‏نامه لارستان کهن سرزمین برکه ‏ها و قلعه ‏ها» منتشر شد. سیداحمد وکیلیان مدیر مسوول و سردبیر فصلنامه در مقدمه آن می‏نویسد «... این فصلنامه سومین ویژه ‏نامه شهرهای ایران است . پیش از این ویژه‏نامه‏های شهرهای کاشان و همدان پیشکش شما فرهیختگان شد ... لارستان تاریخ و فرهنگ چند هزار ساله بسیار پرباری دارد که با وجود آن که ده‏ها کتاب در مورد آن نوشته شده است ، هنوز بسیاری از داشته‏های تاریخی ، علمی و فرهنگی آن مورد کنکاش و پژوهش قرار نگرفته است . لارستانی که در اسفندماه 1387 میزبان ده‏ها پژوهنده ایرانی و غیرایرانی از سراسر گیتی بود و مسوولان اجرایی و فرهنگی آن دیار موفق به برگزاری یکی از پربارترین همایش‏ها در حوزه زبان‏شناسی و مردم‏ شناسی در دهه‏ های اخیر شدند .

بنیاد بازشناسی لارستان کهن در ادامه فعالیت های همایش بین المللی زبان شناسی و مردم شناسی لارستان که باحضور بیش از 300 تن زبان شناس ، مردم شناس و ایران شناس ایران و جهان برگزار گردید، تاسیس شده است. گزارش فعالیت ها و برنامه های  این بنیاد از ابتدا تا پایان اردیبهشت 1391 به شرح زیر جهت اطلاع و استحضار اعضای بنیاد، علاقه مندان و فرهنگ دوستان اعلام می گردد.

 

      پیگیری و مدیریت دفتر لار در 6 ماه اول 88  

·    ارسال و یا تحویل معرفی نامه یا تایید ارائه مقاله به پژوهشگران و    شرکت کنندگان درهمایش

·                   جمع آوری کلیه اموال متعلق به بنیاد 

·                   تقدیر وتشکر از دست اندر کاران همایش در  اردیبهشت ماه 88

·                   انتقال دفتر بنیاد به شورا پس از 4 ماه از برگزاری همایش جهت پیگیری کارها 

همایشنامه لارستان کهن به صورت دفتر اول زبان شناسی به کوشش دکتر بهزاد مریدی و دفتر دوم مردم شناسی به کوشش دکتر محمدرضا مریدی شامل مقالات برگزیده در همایش بین المللی زبان شناسی و مردم شناسی لارستان به چاپ رسید.

این دو کتاب که هزینه ویراستاری و صفحه آرایی آن توسط شورای اسلامی شهر لار پرداخت گردیده؛ توسط انتشارات فرهنگ و تمدن و با ویراستاری ولی ا... کاووسی ، صفحه آرایی مریم مردانی و طراحی جلد ارژنگ سلامی در بهار 1391 به چاپ رسیده است.

لازم به ذکر است بزودی فایل pdf مربوط به این دو کتاب جهت استفاده علاقمندان در سایت قرار خواهد گرفت.

به گزارش لادستان، تا آخر هفته مجلس ختم حضرت آیت الله العظمی سیدعبدالعلی آیت اللهی با حضور شخصیت های کشوری برگزار خواهد شد.

امروز سه شنبه حجه الاسلام اسکندری رئیس سازمان تبلیغات اسلامی استان قم و نماینده آیت الله العظمی مکارم شیرازی در جمع مردم سخنرانی کرد البته قرار بود آیت اله شیرمردی مسئول ستاد نماز جمعه تهران نیز در جمع مردم لارستان حاضر شود که متأسفانه از پرواز جا ماند و نتوانست در لار حاضر شود.

امروز امام جمعه و فرماندار مُهر ، شخصیت های منطقه ای ، علمای اهل سنت و فرمانداران و روسای اسبق شهرستان نیز حاضر بودند و حجه الاسلام اسکندری که سالهای دور در لارستان در سمت ریاست سازمان تبلیغات تحت زعامت حضرت آقا مشغول فعالیت بود با دلی گرفته گفت: باورم نمیشود که اکنون برای ارتحال حضرت آقا مشغول سخنرانی باشم.

                                                      

     بسم الله الرحمن الرحیم

     انا لله و انا الیه راجعون

رحلت جانگداز و دردناک عالم فرزانه و زعیم عالیقدر حضرت آیت الله سیدعبدالعلی آیت اللهی درد بزرگی بر دلها نهاد و همگان را اندوهگین ساخت.

بزرگمردی که با وجود پرخیر و برکت و صداقت و مهربانی خود؛ وحدت و همگرایی مثال زدنی شیعه و سنی در خطه جنوب را فراهم آورد. امید است پیروی از اخلاق و منش این مرد بزرگ روشنی راه در مسیر آینده مان باشد.

بنیاد بازشناسی لارستان کهن این ضایعه ی بزرگ را به عموم مردم جنوب کشور و لارستان کهن تسلیت می گوید.

اعتقاد بر این است که بایستی حلوا طبخ و بین مردم پخش گردد تا آنها برای میت فاتحه خوانده و بفرستند چرا که میت در قبر در حال گاز گرفتن خاک است (مرده کپ از خاک اکن)و با خوردن حلوا توسط مردم و فرستادن فاتحه برای آرامش روح او دهانش شیرین می گردد. غذای رسمی در مراسم شادی و غم در منطقه لارستان از گذشته چلو خورشت قیمه بوده است .اما همانگونه که در مراسم زایش نقل کرده ایم و رسم بوده که از روز اول تا هفتم آرام آرام جهت تغییر ذائقه مادر و کودک و تطبیق آنها با یکدیگر و تسکین دردها غذاها و خوراکی های خاص برای آنها سرو می گردد, در مراسم ختم و عزاداری نیز اعتقاد بر این است که حاضران به خصوص صاحبان عزا که در این مراسم حضور دارند بهتر است روز اول حتما پیاز بخورند و روز دوم جگر میل کنند و یک روز نیز کله پاچه گوسفند را طبخ نموده و میل نمایند و خلاصه تا هفت روز اول هر روز یک نمونه جدید غذا را می خورند که تکراری نباشد و بر این باورند که این امر از مرگ و میر بیشتر در یک فامیل جلوگیری می کند.

سالها پیش معماران برجسته بستک استان هرمزگان به امارات مهاجرت کردند و همان جا شهر بستکیه فعلی را در دبی ساختند. اکنون خانه های تاریخی بستک در هرمزگان رو به نابودی است درحالی که به زودی خانه‌های بستکیه دبی در فهرست میراث جهانی ثبت می‌شود.

بستک از شهرهای استان هرمزگان، دارای معماری بسیار زیبا در روزگار قدیم بوده است اما متأسفانه به دلیل بی اهمیتی به معماری های بومی منطقه، هر روز یکی از آثار زیبای این شهر نابودی می شود.

 

بستکیه دهکده توریستی می شود

 

بَستَکیه (به عربی: البستکیه) نام محله‌ای بسیار قدیمی و تاریخی در امارت دبی ویکی از نقاط دیدنی امارات متحده عربی است. بنای این محله توسط بستکی‌های مهاجر از شهرستان بستک استان هرمزگان (که در آن زمان یکی از ولایات ایالت لارستان بود) از سال ۱۸۹۰ م به بعد صورت گرفته‌است. «محلهٔ قدیمی بستکیه» در مجاور موزه دبی در منطقهٔ بر دبی و در خیابان فهیدی قرار دارد. خانه‌هایی با معماری قدیمی، کوچه‌های باریک و بادگیرهای مرتفع، نشان از نوع زندگی مردم در دبی قدیم دارند. این بادگیرها فقط جنبه تزئینی نداشته‌اند.

در پشت قلعه اژده ها پیکر لارستان درشهر قدیم لار ضلع شمالی کوی گاله ( دم گاله ) در کنار کفه (زمین ورزشی ) مجدی نرسیده به صحرای بگال اثر قدیمی به صورت دایره ای  به چشم می خورد .  این اثر که سال ها با قهر طبیعت دست وپنجه نرم کرده است قسمت آن تخریب گردیده است .مصالحی که در آن به کار رفته است از سنگ وساروج می باشد . داخلش از چندین طاق درست شده است . گویا محلی برای کشتارگاه دام  در لار بوده وهمچنین محل گرفتن روغن  ،  به همین خاطر به  عصارخانه معروف شده است .

 

                                                                                                                                                       منبع : لارستان کهن

از آنجا که علم مردم نگاری علمی است مبتنی بر شنیده ها و دیدها در یک دوره زمانی خاص و حیطه مکانی معین و هدف آن صرفا ثبت اعتقادات و باورها و ایین و رسوماتی است که در بین طوایف و اقوام مختلف در برحه هایی خاصی از زمان و در حیطه جغرافیایی معینی رواج داشته و سینه به سینه نقل شده و هراس آن می رفته است که مبادا در گذر زمان از یاد بروندو یا  دچار دستخوش گردند, بنابراین یک مردم نگار به گردآوری اطلاعات درباره فرهنگهای معاصر از طریق کار میدانی یا بررسی های دست   اول می پردازد   و شاید برخی از سخنان روایت شده  استدلایی علمی یا حتی مذهبی نداشته باشند اما  ذکر آنها از وظایف خطیر یک مردم نگار  است و فقط به جهت عدم فراموشی و زوال آنها در گذر زمان صورت می گیرد باشد. مقاله حاضر نیز از این امر بری نیست.

باشد.اما هر دو بر اساس اصول مذهبی مسلمانان تنظیم شده ایت و شاید با اندک تفاوتی در کل ایران و حتی بین تمام مسلمین جهان یکسان باشد.                                                                                                                                       

کفنی در بین مسلمانان تکه پارچه سفیدی است که در هنگام مرگ برای پیچیدن میت مورد استفاده قرار می گیرد و  دوخت چندانی ندارد و با بندهایی از جنس همان پارچه در موقع پیچیدن میت در بین آن سفت و محکم می شود[1]. برخی افراد که بسیار مومن و معتقد هستند از کسانی که به زیارت کعبه در مکه و یا زیارت کربلا می روند مبلغی داده و تقاضا می کنند که برایشان پارچه مربوط به کفنی را از آنجا خریدار ی و تهیه کنند و با آب طلا آیات قرآن بر آن بنگارند که از عذاب جهنم آنها را برهیزاند و محافظت نماید[2].  و نیز بر مومنان واجب است که وصیت خود را آماده و دین خود را ادا کنند تا بر گردن دیگرا ن نیفتد[3].کفنی از دو دسته اجزای واجب و مستحب[4] تشکیل شده است.

---

[1]  احمد بن محمّد بن عیسى در حدیثى مرفوعه از امام صادق (ع) نقل کرده است که فرمود: براى مردگان خود کفن خوب انتخاب کنید؛ زیرا این زینت آنها است. 

                                                                                                                                                   

[2] در کتاب مفاتیح الجنان که یکی از کتب مقدس و مرجع برای امور مهم دینی نزد مسلمین است روایت شده از امام صادق ...که کفن خود مهیا کند و از شهادتین و عقاید و اذکار و ادعیه و آیات بتربت امام حسین بر آن بنویسد و...( کتاب مفاتیح الجنان.تالیف:مرحوم شیخ عباس قمی.ترجمه:مرحوم استاد الهی قمشه ای.انتشارات:موسسه بضعه المختار.1426..در آداب اموات.ص.1090)

 

[3]کتاب مفاتیح الجنان.تالیف:مرحوم شیخ عباس قمی.ترجمه:مرحوم استاد الهی قمشه ای.انتشارات:موسسه بضعه المختار.1426..در آداب اموات.ص.1090

[4] واجب در اسلام دلالت بر امری دارد که انجام آن ضروری است و عدم انجام آن گناه تلقی می گردد و عقوبت دارد و مستحب اشاره به عملی دارد که انجام آن ثواب دارد و پاداش را نصیب آدمی می کند اما عدم انجام آن باعث مجازات نمی شود و گناه تلقی نمی گردد.        

 

  روز دوشنبه در تالار وحدت با حضور مهمانان و اعضای بنیاد جمعی از مسئولین و علاقه مندان مراسم تجلیل از استاد سید مصطفوی برگزار شد. این مراسم یا تلاوت آیاتی از کلام ا... مجید ، پخش سرود ملی و سرود لارستان آغاز گردید. مجری برنامه مهندس عبدالمجید عالی ضمن خوشامد به مهمانان درخصوص برگزاری این مراسم مطالبی را مطرح نمود.

اولین سخنران ولی ا... کاووسی پژوهشگر و مولف درحوزه خوشنویسی و عضو هیئت علمی دانشنامه جهان اسلام، مطالبی را تحت عنوان مقدمه ای بر خوشنویسی جهان اسلام ارائه داد.

سخنران دوم مراسم آقای شمس الدین جام گوهری استاد فوق ممتاز خوشنویسی و مسئول انجمن خوشنویسان اوز به ایراد سخنانی درخصوص خوشنویسی و تاریخچه آن در ایران پرداخت.

به همین مناسبت متن تقدیرنامه و سپاس دکتر جعفرپور عضو هیئت مدیره بنیاد و نماینده منتخب لارستان توسط آقای مظفری قرائت گردید.

  نمایشگاه آثار خوشنویسی خوشنویسان لارستان در تاریخ 8 خردادماه در نگارخانه سبز افتتاح می گردد.  این نمایشگاه به بهانه مراسم تجلیل از استاد سید مصطفی مصطفوی برگزار می گردد . شایان ذکر است از  آثار به نمایش گذاشته شده  در این نمایشگاه می توان به آثار ارزشمند استاد مصطفوی نیز  اشاره کرد. 

همچنین بخش دیگری از این آثار مربوط به اساتید و مدرسان ممتاز و فوق ممتاز  انجمن خوشنویسی لارستان می باشد. این نمایشگاه از تاریخ 8 الی 12 خردادماه جهت بازدید عموم و علاقه مندان برپا گردیده است. 

مراسم تجلیل استاد سید مصطفی مصطفوی به پاس هفت دهه خدمت ایشان  ساعت 17 روز دوشنبه در تالار وحدت برگزار می گردد.

در گذشته از آنجاییکه همه خانه ها خشتی(ساخته شده از گل) بوده و درها و پنجره ها چوبی و هیچ گونه فلزی در ساخت منازل بکار برده نمی شده است مردم اعتقاد داشتند که آل که موجودی بوده شبیه پیرزنان(گاه نیز به شکل پیرمرد یا بانویی جوان ظاهر می شود) با موهای قرمز و بینی بزرگ و برای خوردن و بردن جگر زایو و بچه اش تا چهل روز مشتاق است و دست از تلاش بر نمی دارد پس بایستی همه گونه اقدام لازم به عمل آید تا جلو این اتفاق گرفته شود . مقداری جو سبز کرده نیز دور گهواره بچه و تشک مادر می ریختند تا رزق و روزی افزایش یابد.در چهل روز اول زایمان به هیچ وجه نباید مادر و نوزاد به ویژه نوزاد را تنها رها کرد و قرآن آب متبرک (آب دعا خوانده )نیز از جمله مواردی است که در اتاق آنها قرار می دهند.البته امروزه این اعتقادات کم شده و شکل خرافه به خود گرفته است اما هنوز هم کسانی هستند که این آئین را اجرا می کنند .امروزه علم به این درجه رسیده که گویند به دلیل ...... زیاد زنان در گذشته و نبود امکانات توهماتی به سراغ آنها می آمده و به حالی بد فرو می رفتند و گاه دچار اغما و بی هوشی می شدند و این مسائل را به عاملی چون جن و آل ارتباط می دادند.

کَتَکو رسی :

جنس این وسیله از تخته بود .چهار پایه ای داشت  به ارتفاع حدود نیم متر که این وسیله  را زمین بالاتر نگه می داشت  .  سپس صندوقی به شکل مکعب  مستطیل ،که طول آن به  یک متر و عرض وارتفاع آن به نیم متر می رسید روی این چهار چوب وصل می شد . کاربرد این صندوق همانند کمد( کابینت ) آشپزخانه امروزی بود  . وسایل از قبیل داروهای گیاهی وبعضا خوراکی برای اینکه دور از دسترس حشرات قرار گیرد درون آن قرار می دادند . درب دو لنگه ای کوچکی داشت .برای بازوبسته کردن  وقفل کردن از چفت وزولفین استفاده می شد   . نجارها برای زینت دادن وزیبا کردن این وسیله از میخ ،تکه پارچه و آینه های گردی شکل در اطراف آن استفاده می کردند .  در قسمت بالای آن آن نیز رختخواب ولحاف وبالش قرار می دادند .

 

 

پس از مراسم ازدواج در خطه لارستان مردم به ویژه خانواده داماد خیلی زود از عروسشان انتظار بارداری داشتند و اگر کسی این مرحله را به دو سال می کشاند برایش عیب و ایرادی تراشیده و گاه مرد را مجبور به گرفتن زن دوباره و تجدید فراش می کردند.به ویژه در بنارویه رسمی است که اگر تا سه سال کسی باردار نشود نامش وارد لیست زنان نازای روستا می گردد و بر همین اساس شوهران زنان خود را مجبور می کنند تا زود قبل از اینکه وارد لیست به اصطلاح "چهل تایی" گردند باردار شوند.اگر علت نازایی در زنان گرفتگی لوله رحم باشد برای رفع آن ابتدا شکم زن نازا را چرب کرده و مقداری نمک را در کیسه کوچکی ریخته و روی شکم زن آن را آتش می زنند و یک شیشه یا کوزه را وارونه روی کیسه قرار داده به این ترتیب شکم زن جمع می شود و آنها یکباره کوزه یا شیشه را بر می دارند و مشکل بر طرف می شود.[1]البته طلاقی در کار نبود چرا که آن را قبح می دانستند اما آوردن هوو سر زن اول چندان هم دور از ذهن نمی نمود.البته امروزه این کاربعضاً هشت تا ده سال نیز به تعویق می افتد و کمتر پیش می آید که حرف و حدیثی به میان آید. در گذشته که هیچ گونه وسیله ای برای تشخیص بارداری نبوده است به محض عقب افتادن دو وعده از عادت ماهانه زنان آنها را باردار تلقی می کردندو تجویز انواع و اقسام خوردنی ها توسط افراد با تجربه و مسن آغاز می گشت.در لار معمولاً رسم بر این بوده و است که در ماه سوم بارداری مادر دختر برای او مقداری شامی کباب و آش و ماست (در گذشته آش و نان و بادمجان کباب و گوشت خوابانده در ماست برای طبخ کباب و سبزی و لیمو )خیار سبز و ترشی و آب میون و نان محلی تهیه کرده و می فرستد.

 

---

برگرفته از کتب "میراث باستان".تالیف:مروان خرم روز.انتشارات ایلاف.1390.ص46[1]

همانطور که قبل ذکر شد اگر مراسم گلاب شوری انجام نشده باشد در حجله این کار صورت می گیرد و داماد نماز خوانده و لالا یا خواهر عروس یا بزرگتری در بیرون آوردن لباس به عروس کمک می کنند ,گاه هم داماد خود این کار را بر عهده می گیرد.در این هنگام همه مهمانان خانه را ترک کرده و به خصوص هیچ دختر باکره ای حق حضور در حجله را ندارد .معمولا دامادها در جمع مردانه اندک آموزشی دیده اند .در گذشته رسم بر این بود که داماد به عنوان لباس راحتی به پوشیدن لباس زیر و لنگی قناعت می کرد و عروس ها نیز ... و آرایش خود را پاک می کردند. لالا به عروس مسایلی را آموزش می داد و از او می خواست که برای اثبات باکرگی خود پارچه های مستطیل شکل ظریفی از جنس چلوار (6 قطعه) را که مادرش از قبل تهیه کرده و در اتاق قرار داده اند ... . سپس چند تن از بزرگان فامیل عروس و داماد مانند عمه ,خاله یا مادربزرگ ها در پشت در حجله می نشینند و منتظر می مانند در این میان به صرف شام و کباب و چای قلیان می پردازند وگاه مختصر شامی به عروس و داماد نیز می دهند که معمولا عروس آنقدر واهمه دارد که نمی خورد.تا عروس .... و داماد بازدن پشت در اعلام کند و آنها به کل و هلهله می پردازند و به درون اتاق رفته و به دارو درمانی عروس می پردازند این داروها را مادر عروس از قبل تهیه کرده و شامل زنیان ,نبات,زیره,آویشن و دوای گرمی است گاه داماد نیز از آن می خورد این دارو برای قوت کمر و گرم شدن اعماع و احشام مفید است .

  کریشکی از توابع بخش بیـرم و يكي از روستاهای جنوب شهرستان لارستان در استان فارس است.  از نظر جغرافيايي کریشکی بخش ٢۵ فارس پلاک متعدد منطقه قطعه ۶ موسوم به بیرم که در فاصله ١٢٠ کیلومتری شمال شهرستان لارستان واقع گردیده و مساحت آن برابر با ١٢ هکتار که محدود اربعه اراضی به شرح ذیل بوده و منطقه مورد نظر بین طولهای جغرافیایی ٠٠٠/٠٠٠/٥٣تا ٥٣/٣٠ وعرضهای جغرافیایی ٣٠/٢٧ و ١٥/١٠/٢٨ واقع است.

«کریشکی یکی از روستاهای هفت گانه نعمه جات است .  طایفۀ نعمه ای در اواخر دوران صفویه از منطقه دشتستان بوشهر کوچ کرده و در جنوب لارستان سکنی گزیده اند . در سده های گذشته مهمترین مشغولیت و کار مردمان طایفۀ کشاورزی و دامپروری بوده است ، امّا از سالهای بعد از جنگ جهانی دوم بسیاری از مردان این طایفۀ جهت امرار معاش به کشورهای حوزه خلیج فارس مسافرت می کردند ، مجموعه روستاهای نعمه جات در فاصله 25 تا 30 کیلومتر در جوار هم دیگر واقع شده اند که از 140 سال قبل یعنی دوران ناصرالدین شاه قاجار مرکزیت در روستای کریشکی و قلعه حاجی علی مسیح (دلیــر) بوده است . چندین قلعه و چاه های عمیق کشاورزی از مهمترین آثار باقی مانده از آن سالهاست که تعدادی از آنها در سلامت کامل است. »

آستان مقدس میر عبدالعظیم یکی از مکان های متبرکه در لار می باشد . این مکان در شهر قدیم لار محله قنبر بیگی پشت کاروانسرای گلشن ونو در میدان قیصریه ( میدان شهید نصیری ) واقع شده است . مکان  توسط پیر غلام شهرمان وخیر لاری  حاج جعفر جمشیدی از نو تعمیر گردید هم اکنون دارای گنبد ومحل مناسبی برای زیارت کنندگان شده است . در ماه محرم کانون سینه زنی ،عزاداری ،روضه خوانی وسخنرانی  سرور شهیدان حضرت ابا عبدالله الحسین ( ع ) می باشد .  شجرنامه ی میر عبدالعظیم  روی سنگی حکاکی شده بود که در سال های دور بعد ازحفاری به خانه ی یکی از بزرگان شهر برده شده است . دو سنگ قبر هم  در کنار آن پیدا شد که هم اکنون در خود مسجد نگهداری می شود وروی این سنگ هاا شعاری نوشته شده است :

یکی از مراسم بسیار جالب در این آیین ها مراسمی تحت عنوان "شیرین کردن بادام کوهی" [1]است :"بادام کوهی یا "الوک"که در زبان لارستانی به آن اخور می گویند, یکی از تنقلات مصرفی در ایام عروسی می باشد.اخور ذاتا تلخ و غیر قابل خوردن است که برای استفاده باید آن راشیرین کرد.صاحبان عروسی روزی را به شیرین کردن اخور اختصاص می دادند زن ها و دختران محله را دعوت می کردند تا در این کار یاری گر شوند. این مراسم با شور و شادی همراه بوده است.برای شیرین کردن بادام کوهی آن را در خمره ای می ریختند و بر آن آب جوش و نمک می افزودند .خمره را با پیچیدن گیلیم گرم نگه می داشتند.هر روز این کار را تکرار می کردند .در روز سوم یا چهارم بادام کوهی شیرین و قابل خوردن می شد.بادام کوهی را معمولا با نقل و نبات به هم می آمیزند و در طی مراسم عروسی با آن از مردم پذیرایی می کنند .امروزه آماده آن از بازار قابل تهیه است." در روستای دشتی چند شب قبل از مراسم حنابندان مردان و پسران جوان در محلی گردهم آمده و به بریدن پارچه های رنگی برای رقص دستمال بازی در شب های آتی می پردازند و به گفت و شنود و شادی و هلهله مجلس را گرم می کنند, تهیه این پارچه ها نیز به عهده خانواده داماد است.رسم دیگری نیز که در برخی مناطق همانگونه که اشاره کردیم وجود دارد رسم "خرجی بردن"است که برمی گردد به همان مطلب خرج مطبخ که چند روز قبل از عروسی برخی مردان خانواده داماد به همراهی چند زن با تجربه و چند نفر از فامیل عروس به شهر (لار)رفته و به خرید وسایل لازم برای این چند شب و روز متوالی عروسی اقدام می کنند که شامل همه مواد اولیه پخت و پز از ادویه تا برنج و گوشت و روغن و رب و قند و چای و حتی گاه میوه و آجیل و تخمه و شیرنی و پارچه و.... است و خرج برعهده خانواده داماد است و سپس یکروز قبل از مراسم آنها را با ساز و دهل و هلهله به خانه عروس برده و تحویل می دهند یا  به اصطلاح "بارزی یا بارریزی "می کنند.

مطالب مربوط به مبحث ازدواج درمنطقه لارستان به گونه ای گردآوری شده است که حداقل مربوط به فاصله زمانی 60 تا 80 سال پیش می باشد .در این میان تلاش شده است از زنان مسنی که در همین رده سنی قرار دارند و به چشم خویش شاهد این ماجراها بوده اند یا برای خود آنها نیز اتفاق افتاده یا به گونه ای خود دراین امر سهیم بوده اند مصاحبه و پرسش به عمل آید.البته پیشاپیش لازم به ذکر است که امروزه با رشد سریع جمعیت و نفوذ تکنولوژی وسهولت ارتباطات و رفت و آمد بین شهرها و روستاها و کشورهای حاشیه خلیج این رسومات تغییر و تحول خاصی کرده و گاه بسیار پر تجمل تر وپر طمطراقتر و گاه بسیار کمتر و کوتاه مدت تر گشته است.در گذشته های دور مانند امروز رسم بر این نبوده که دختر و پسر خود یکدیگر را برای ازدواج انتخاب کرده و بپسندند.این کار  از طریق شبکه ارتباطات خانوادگی_همسایگی صورت می پذیرد و بیشتر بر عهده زنان فامیل مانند عمه,خاله,خواهر و ... است .این کار معمولا در حمام های عمومی ,یا سر برکه ها و آب انبارها و چشمه ها یا در برخی مهمانی های زنانه صورت می پذیرفت.چون در قدیم منازل لوله کشی آب نداشته و فاقد حمام بوده بنابراین وقتی زنها دسته جمعی برای آوردن آب یا شستن لباس و ظروف به سر چشمه ها یا آب انبارها می رفتند و یا هنگام استفاده از حمام های عمومی دختران مجرد را دیده و برس و جو کرده و برای خواستگاری معرفی نموده و اقدام می کردند.البته تا جاییکه امکان بود و دختر و پسر در فامیل بودند ازدواج های فامیلی شکل می گرفت.مخصوصا بین دختر عموها و پسرعموها این امر بسار متداول بود چراکه در دین اسلام این یک امر پسندیده و سفارش شده است و حضرت محمد فرموده اند:عقد دخترعمو وپسرعمو را خداوند در آسمان ها بسته است."در گذشته دختران اجازه درس خواندن اصلا یا بیش از چند کلاس را نداشتند و دخترانی که به مکتب می رفتند و سواد خواندن قرآن را می یافتند در اصطلاح "ملا "خطاب می کردند اما این امر چندان شایع نبوده و اکثرا آموخته های ذهنی خود مانند شعر و مثل و قرآن را به صورت حفظی از زبان سایرین فرا می گرفتند.

مراسم تجلیل استاد خوشنویس، حجت الاسلام سید مصطفی مصطفوی هشتم خردادماه در تالار وحدت در شهر لار برگزار می گردد.

دبیر این مراسم درخصوص تجلیل از استاد مصطفوی گفت : ایشان شخصیت وارسته ایست که همواره در آموزش هنر خوشنویسی و به عنوان مدرس اخلاق و احکام درتلاش بوده اند و در واقع این مراسم ادای دین به استاد مصطفوی است و  باید از ایشان به عنوان معلم نمونه اخلاق و پدر خوشنویسی لارستان نام برد.

حسین شریفی لاری از برگزاری نمایشگاه آثار خوشنویسی و کارگاه آموزشی خوشنویسی به همین مناسبت در خانه فرهنگ خبر داد.

با پیشینه لارستان کهن، شهرنوپای اوز در ۳۴۰ کیلومتری شیراز با داشتن بازرگانان، باستان شناسان، معماران، مهندسان، پزشکان، نویسندگان و شعرا و همه بزرگانی که در آغوش خود پرورانده به همراه جوانان آینده نگر و کوشا، در آینده ای نزدیک یکی از شهرستان های زیبا و پیشرفته لارستان در استان فارس خواهد شد و از سراسر ایران گردشگران را به دیدن خود خواهد آورد. اما برای پذیرش گردشگر و گسترش گردشگری در شهر اوز و سراسر لارستان، نیاز مبرم به زیر ساخت های استوار و سر و سامان دادن به تسهیلات از یک سو و از سوئی امنیت پایدار، باز سازی ساختمان های تاریخی، ساختن جاده های میانه دار و برجسته کردن جاهای دیدنی است. این کار در گذر از همت شهروندان دور و نزدیک شهر اوز و سراسر لارستان به فشار پی در پی بر دولت برای پشتیبانی نیازمند است. پیشرفت شهر نباید سطحی باشد. باید پیشروی شهر با آینده نگری  در گذر روزگار بتواند نشانه های فرهنگ  بومی خود را نشان دهد. برای آینده صد ساله یک شهر می بایست نقشه راه داشت. فرجام درست این کار در گرو گماردن کارشناسان بومی و آگاه است. از کارشناسان شهرهای زیبائی چون کرمانشاه، سنندج ، تبریز، شیراز و اصفهان و حتی شهرهای کشورهای همسایه و فرامنطقه ای نیز می شود بهره گرفت. اما بهره گیری از دیگران نباید فرهنگ بومی و شناسنامه شهر را مخدوش و به تباهی بکشاند.

 

   

صنعت،حرفه وهنری که بر زمین مانده است!

  خاک گویی با سرشت انسان عجین شده است. سفالگری درلارستان به <<کوزه گری >>معروف است  محل کار در دالان خانه هایشان بود .از آنجا که  عبور می کردی بویی مطبوعی از جنس انسانیت  به مشا م می رسید  نگاهم  به دست کوزه گر بود ! به فکر این بودم که استاد  چگونه باخاک و آب که تبد یل به گِل شده است  کوزه وانواع سفال ها درست می کنداز چرخش دورانی  دستگاه که با پا صورت می گرفت گل همزمان به طرف بالا صعود می کرد وشکل مخصوص به خود می گرفت واقعا جالب وزیبا بود .!یک لحظه به فکر هو افتادم که به خودش حق می دهد که با صراحت بگوید فتبارک الله الحسن الخالقین .کار هنوز تمام نشده بود  کوزه یا هر سفالی بعد از ساختن باید  درمعرض آفتاب وهواخشک وسپس در  کوره با آتش پخته شود . این صنعت که همراه با هنر توام است چه صنعت پررونقی وچه حرفه ی هنرمندانه ای است اگر به آن بهادهند ومورد حمایت قرار گیرد در سالی که شعار آن حمایت از تولیدات ملی می باشد علاوه بر اینکه نام لارستان بلند آواز ه می شود  تولید ات آن می توان به کشورهای دیگر نیز صادر گردد.

ب : تجار :

لارستان به عنوان پل لارتباطی تبادل کالاهای ورودی و خروجی ، از طریق دریا به مرکز ایران بوده است. تحولات اقتصاد جهانی خصوصاً پس از روی کار آمدن شاه عباس اول و تغییر سیاست تجاری و اهمیت راههای دریای جنوب ، لارستان را به منطقه ای مهم و استراتژیک مبدل ساخت. اگرچه توانمندی ذاتی تجاری اش در اولین نشانه های تاریخی ذکر شده در قرن هفتم هجری به خوبی نمایانده شده است.

حمداله ... مستوفی جغرافی نویس قرن هفتن ، «لار» را ولایتی کنار دریا که مردمانش تجار بر و بحر هستند معرفی نموده است. به این ترتیب موقعیت جغرافیایی خاص لارستان و تحولات سیاسی در آستانه قرن شانزدهم میلادی به بعد حجد اکثر اهمیت تجاری به این منطقه بخشیده است و لارستان را به عنوان منطقه ای ترانزیت که پل ارتباطی میان بنادر جنوب ، بندرعباس و بندر کنگ و مرکز ایران بوده را ویژگی خاصی بخشیده است ، اهمیت تجاری این منطقه، در شواهد تاریخی چندی گواه می شویم.ورود «لارستان» به رقایتهای تجاری پس از تسخیر آن توسط نیروهای شاه عباس اول در سال 1010 هـ . ق وجود دفاتر تجاری انگلیس و هلند در لارستان، رواج سکه مشهور «لاری» در محافل تجاری اقیانوس هند، سیاست مالیاتی ویژه حکام محلی لارستان و دیگر شواهد تاریخی که در بخش جغرافیایی سیاسی لارستان از آن یاد شده است ، همگی دلالت بر اهمیت تجاری منطقه دارد.

با این ویژگی بازرگانان لارستانی نیز از قدرت اجتماعی ـ سیاسی بالایی برخوردار بوده و به طور موثر در تحولات سیاسی منطقه شرکت داشته اند. نمونه بارز آن را می توان در دعوت عمومی تجار از نیروهای شاه عباس برای از بین بردن حاکمیت محلی خاندان میلادی لار نام برد.

از قرن یازدهم قمری به بعد به دلیل بالا رفتن حجم تجارت دریایی جهانی ، دوراه منتهی به لار از طریق بندرعباس و بندرلنگه از رفت و آمد بالایی برخوردار گشته و کاروانهای بسیاری را در مسیر خویش عبور داده است. کاروانسراهای برجای مانده که از کیفیت معماری بسیار مناسبی برخوردارند گواه این مطلب می باشند.مقدار کالاهای این کاروانها گاه بالغ بر دو هزار شتر کالا می شده است.

لارستان در مشروطیت براساس تحولات سیاسی ـ اجتماعی که پس از صفویه ، بنا به دلایل گوناگون در آن پدیدار گشت، نهایتاً شکل جدید و ناهمگونی از قدرت های اجتماعی یافت و همین صورت نهایی، خود یکی از زمینه های ایجاد اعتراض و انقلاب در آن منطقه بوده است. قدرتهای سنتی و تازه شکل گرفته در این منطقه مهم و تجارتی، در رویدادهای مشروطیت از خود واکنش نشان داده و همانند دیگر نقاط بحرانی ایران به دو گروه ـ مشروطه خواه و مستبد ـ تقسیم بندی گردیدند. هر چند که این تقسیم بندی براساس موضع گیری فکری، در قبال مشروطه به وجود آمده است، اما بدون شک بعضی از گروهها بنا به تضادهای سنتی و ریشه دار خویش و دور از آگاهیهای سیاسی به یکی از دو گروه متخاصم وارد شده، و از خود عکس العمل نشان داده اند.

  

الف : روحانیت

بدون تردید روحانیت به عنوان یکی از قدرتمندترین اقشار اجتماعی در ایران ویژه پس از صفویه رخ نموده و عمل کرده اند. ساختار مذهبی تحولات سیاسی پس از صفویه و عدم مشروعیت مذهبی دولت مردان قاجاریه، همراه با تحولات مذهبی که در جهان اسلام اتفاق می افتاد باعث مهاجرت انبوه روحانیان به ایران و شکل گیری قدرت اجتماعی نیرومند ـ ریشه دار ـ در ایران گردید.

 

  «آلبوکرک»، فرمانده پرتقالی و فاتح جزیره هرموز، در سال 1515میلادی / 921 هجری، هیات سفارتی را به سرپرستی «فرنائو گومز دولومز» از «هرموز» به دربار شاه اسماعیل اعزام نمود. هدف اصلی این سفارت جلب رضایت شاه اسماعیل از اقدامات خصمانه پرتقالی ها در خلیج فارس و امکان گشایش مراودات بازرگانی بود. این هیات در سال 1515 میلادی، وارد خاک ایران شده و از مسیر طارم، فورگ، داراب به شیراز و سپس از آنجا به سمت اردبیل حرکت کرد. « گومز دولومز» پس از ملاقات با «شاه اسماعیل» در بازگشت به هرموز مسیر شیراز به لار را انتخاب نمودند. در شرح مسافرت او جبهه شرقی لارستان قدیم که شامل طارم و فورگ بوده، تشریح شده است و از این نظر اهمیت دارد.

جائو دوباروس، نویسنده سرشناس در کتاب خود [decadas ] یا [de asia] بعد از این که مطالبی راجع به ترکیب و شیوه اعزام سفارت گومز دولومز می آورد، پوزش خواهی می کند، از این که به جزییات این سفارت نپرداخته و در این راستا می گوید:

بمناسبت بزرگداشت استاد دکتر عبدالمجید ارفعی اوزی مترجم فرمان  کوروش بزرگ        
                             اوز ـ دانشگاه پیام نور 7/1/91          

 

  در کهکشان شهر و دیارم ، ستاره ها

سوزان و سرفراز و فروزان و زرنگار

با نور بی بدیل شگرف وجودشان
هر یک به گونه ای
غوغای عشق را فریاد می کنند
در رهگذار علم و هنر
با فروغ جان
چون عارفان سالک حق جوی حق پناه
از رهروان علم و ادب
                             یاد می کنند                   
امشب ستاره ای
پرتو فشان جمع شریف ستاره هاست
این تابناک پاک درخشان، تمام عمر
از گل نبشته ها
صد " دل نبشته" ساخت